Promile a procenty: ten sam sens, inna skala
Gdy mówię uczniom o promilach, proszę ich, by wyobrazili sobie wielką „planszę” podzieloną na 1000 równych pól. Jedno pole to 1‰. Procenty działają podobnie, tylko plansza ma 100 pól. Stąd cała magia przeliczenia: przechodzimy z podziału na tysiąc do podziału na sto, czyli zmieniamy skalę o czynnik 10.
Najważniejsze zdanie do zapamiętania
1‰ to 0,1%. Zatem każdą liczbę promili zamienisz na procenty, dzieląc ją przez 10.
Metoda nauczycielska: cztery kroki i gotowe
Poniżej procedura, która nie wymaga „czucia przecinka”:
- Zapisz wartość w promilach i przeczytaj ją jako „na tysiąc”: np. 3‰ oznacza 3 na 1000.
- Zamień na ułamek: 3‰ = 3/1000.
- Przejdź do procentów: procent to „na sto”, więc porównaj mianowniki 1000 i 100. To różnica dziesięciokrotna.
- Wykonaj dzielenie przez 10: 3 : 10 = 0,3, dopisz znak %.
Wynik: 3‰ = 0,3%. Tyle. Jedno działanie, jasna kontrola.
Jak sprawdzić, czy wynik ma sens?
Ustal punkt odniesienia: 1000‰ = 100%. Skoro 3‰ jest niewielkie w porównaniu do 1000‰, to w procentach też musi wyjść liczba mniejsza niż 1%. Otrzymane 0,3% spełnia ten warunek.
7 przykładów z życia: jak wygląda 3 promile?
3‰ to 3 na 1000, czyli 0,3%. Zobacz, jak można to zwizualizować:
- Butelka 1 l (1000 ml): 3‰ objętości to 3 ml płynu.
- Paczka ryżu 1 kg (1000 g): 3‰ masy to 3 g.
- Czekolada 100 g: 3‰ to 0,3 g, czyli 300 mg.
- Kwota 1000 zł: 3‰ tej sumy to 3 zł.
- Odcinek 1 km (1000 m): 3‰ długości to 3 m.
- Pudełko 1000 śrubek: 3‰ to 3 śrubki.
- Lista 1000 zamówień: 3‰ reklamacji oznacza 3 reklamacje na 1000.