Promile i procenty – jak to ze sobą powiązać?
W codziennej matematyce i statystyce posługujemy się zwykle procentami, natomiast w badaniach, jakości produkcji czy przy zawartości alkoholu we krwi częściej pojawiają się promile. Dobra wiadomość: przejście z promili na procenty jest bardzo proste, jeśli zrozumiesz jedno kluczowe powiązanie.
1. Co to jest promil w odniesieniu do procentu?
Procent opisuje „część ze stu”, promil – „część z tysiąca”. W zapisie ułamkowym wygląda to tak:
- 1% = 1/100 = 0,01
- 1‰ = 1/1000 = 0,001
Zauważ, że 1‰ stanowi dokładnie jedną dziesiątą procenta, czyli 1‰ = 0,1%.
2. Instrukcja przeliczania promili na procenty
Jeśli chcesz zamienić dowolną liczbę promili na procenty, postępuj według tego schematu:
- Zapisz liczbę promili bez znaku ‰, np. 1.
- Przypomnij sobie, że 1‰ = 0,1%.
- Pomyśl: „1 promil to jedna dziesiąta procenta”.
- Podziel liczbę promili przez 10: 1 ÷ 10 = 0,1.
- Dopiszesz znak procentu i otrzymujesz wynik: 1‰ = 0,1%.
Wzór ogólny, który warto zapamiętać: x‰ = x / 10 %.
3. Jak wyobrazić sobie 1 promil? Siedem praktycznych sytuacji
Aby lepiej „poczuć” 1‰ (czyli 0,1%), spójrz na kilka możliwych scenariuszy:
- 1. W fabryce zabawek 1‰ produktów ma drobne wady wizualne i trafia do dodatkowej kontroli.
- 2. W ogromnym magazynie 1‰ palet wymaga ponownego przeliczenia, bo etykieta jest nieczytelna.
- 3. W serii 10 000 żarówek 1‰, czyli 10 sztuk, ulega awarii w okresie testowym.
- 4. W dużym sklepie internetowym 1‰ zamówień jest reklamowanych z powodu uszkodzeń w transporcie.
- 5. W ankiecie na 5000 osób 1‰ (5 osób) zaznacza rzadką odpowiedź „inna możliwość”.
- 6. W basenie 1‰ objętości stanowi środek dezynfekujący dodany do wody.
- 7. W wielkiej partii mąki 1‰ stanowi maksymalny dopuszczalny poziom pewnego zanieczyszczenia zgodnie z normą.
W każdym z tych przykładów 1‰ to bardzo mały ułamek całości, ale w dużej skali potrafi oznaczać już konkretną liczbę sztuk lub jednostek.
4. Czy 1 promil alkoholu to dużo?
Przy zawartości alkoholu mówimy zwykle o promilach alkoholu we krwi. 1‰ alkoholu oznacza, że w 1 litrze krwi znajduje się 1 gram czystego etanolu. W przeliczeniu na procenty jest to 0,1%, ale dla organizmu to już wyraźne upojenie.
Przy około 1‰ większość osób doświadcza:
- znacznego spowolnienia czasu reakcji,
- pogorszenia koordynacji ruchowej i równowagi,
- zaburzeń oceny sytuacji i nadmiernej pewności siebie.
W praktyce oznacza to, że prowadzenie pojazdu przy 1‰ jest bardzo niebezpieczne i w większości krajów zdecydowanie nielegalne. Nawet jeśli osoba „subiektywnie” czuje się w miarę dobrze, jej sprawność psychoruchowa jest poważnie obniżona.